COLUMN • Angst voor excessen na zege Conchita

De vreugde was groot onder vele songfestivalfans in Kopenhagen. Het statement van Conchita Wurst heeft door heel Europa voor veel punten gezorgd. Zoveel punten zelfs dat het typetje van Tom Neuwirth er met de winst vandoor ging. Skeptici hebben hun vraagtekens. Gaat de winst van Conchita niet zorgen voor excessen op het songfestival? Door: Dennis van Eersel

“Het is geen typische circusact die heeft gewonnen. Veel mensen vonden ‘Rise like a Phoenix’ ook oprecht een goed nummer, goed gezongen ook.” Het was de weken na de Oostenrijkse winst een veelgehoorde uitspraak van fans en eenmalige kijkers van het songfestival. Maar blijft dat beeld bestaan als de tijd verstrijkt? Hoe zal de beeldvorming zijn over enkele jaren? Waar zal Conchita Wurst om herinnerd worden? Vermoedelijk zal alleen het stempel ‘Vrouw met baard’ blijven hangen, als de tand des tijds zijn werk doet.

De nuances zullen wegtrekken, zoals dat ook is gebeurd met Lordi. In 2006 werd aanvankelijk nog gezegd dat ‘Hard rock hallelujah’ in zijn genre gewoon een goed nummer was, maar inmiddels heeft iedereen het alleen nog over ‘de monsters uit Finland’ en dat het songfestival (destijds) niet meer om de muziek draaide. In de jaren die volgden hebben ook veel niet-succesvolle landen het signaal dat Lordi gaf verkeerd opgevat.

In plaats van te begrijpen dat je succesvol kan zijn met een uitstekend uitgevoerd beeldplaatje dat uniek is in zijn genre, kwamen er een aantal circusacts voorbij. Een DramaQueen uit Denemarken, een zingende kalkoen uit Ierland, bejaarde mannen in glitterpakken uit Nederland, een Litouwse strip-act. Er zijn legio voorbeelden van mislukte gimmicks. Acts waarbij het alleen om de gimmick draaide, en niet om het nummer, de cultuur of de boodschap.

Ten onrechte worden de puntenmutsen uit Moldavië en de oma’s uit Rusland ook in dit rijtje geschaard. Hoofdredacteur Steef van Gorkum legde in 2011 al uit hoe het zit met Zdob si Zdub. De oma’s uit Rusland werden destijds gekozen in een nationale finale vlak voor de presidentsverkiezingen in 2012. Waar Dima Bilan wel even zou winnen, besloot het volk de kans aan te grijpen om wel een keer hun echte stem te laten gelden. De gedoodverfde winnaar werd doelbewust naar huis gestuurd.

Conchita_trophyAanvankelijk schaarde ik ook Conchita Wurst in het eerste rijtje van acts waarbij het alleen om de gimmick draait. Maar eerlijk is eerlijk, het gedateerde nummer werd goed uitgevoerd en de achterliggende boodschap is kennelijk bij heel Europa aangeslagen. Net als Lordi in 2006 zal Conchita Wurst een winnaar zijn die nog lang in het geheugen zal blijven staan. Een terechte winnaar dus.

De vraag is alleen of sommige landen en met name televoters in minder succesvolle landen niet dezelfde fout maken als in de jaren na de winst van Lordi. Stemmen op novelty-acts, omdat ze denken dat je alleen met circus het songfestival kan winnen. Een vrouw met een baard, of technisch gezien: een man met een jurk, wint het songfestival? Dan sturen wij een groep nonnen!

Malta is één van de eerste landen die de line-up van hun nationale finale bekend maakt. En terwijl er nog negentien andere deelnemers zijn, gaat er gaat direct extreem veel aandacht uit op veel fansites naar de gimmick. Of zij muzikaal iets te bieden hebben? Of dit iets is wat het Songfestival ten goede komt? Daar gaat weinig aandacht naar uit.

Het is iets om je zorgen over te maken. Want ook al wonnen ze niet, ik hoop dat The Common Linnets met hun prachtige beeldregie meer een signaal hebben afgegeven richting de toekomst, dan het winnende alter-ego van Tom Neuwirth. De komende jaren zullen uitwijzen welke kant het opgaat met het festival. En of de aanvankelijke vreugde van veel fans na de zege van Conchita, onterecht blijkt te zijn, vanwege de imagoschade die het met zich mee kan brengen.

[Klik op deze link om vorige columns nog eens door te lezen]


3 Comments


  1. // Reply

    Dit zijn terechte vragen, die ook al opkwamen na de winst van Lordi, Dana International, en de tweede plaats van de “Russische Oma’tjes” (die alle drie ook volgens mij geen pure “act” zijn, maar juist voorbeelden van hoe een act een nummer kan ondersteunen).
    Wat dat betreft is de winst van Conchita Wurst juist een teken dat het Songfestival wél (nog steeds) om het lied draait: ondanks alle kritiek op het uiterlijk van Thomas Neuwirth’s karakter, zagen de televoters (en opvallend genoeg ook de vakjury’s) daar doorheen – “Rise Like A Phoenix” mag dan “gedateerd” genoemd worden, het blijft één van de betere nummers van 2014, filmisch, uniek in z’n genre én perfect op het lijf van Mevrouw Wurst geschreven: het totaalplaatje klopte, artiest, nummer en podiumpresentatie vielen samen, zelfs zozeer dat tenminste ik die hele baard niet meer zag. Hetzelfde geldt voor Nederland, dat voor het eerst een staging had om Ú tegen te zeggen – bovendien, puur persoonlijk, de mooiste staging van het Songfestival in Kopenhagen.
    Net als de afgelopen jaren, kon ik me goed vinden in de uiteindelijke top-10 (waarvan ik er acht goed had “voorspeld”). Goede liedjes met dito acts, mindere liedjes die goed werden uitgevoerd, met opvallende podiumpresentatie (Oekraine, Rusland), artiesten die solo de aandacht bleven vasthouden (Armenie, Zweden, Noorwegen)… al met al zal die “imagoschade” wel meevallen, en bovendien, een zweem van negativiteit zal altijd rond het Songfestival blijven hangen bij het “grote publiek”, vooral in Nederland. Ach, wat geeft het, als fan weten wij wel beter, Toch?:) Natuurlijk zal er ook dit jaar weer, waarschijnlijk, een handjevol “circusacts” meedoen, die dan weer alle aandacht naar zich toetrekken, ten koste van de 30-plus goede en normale liedjes; maar aan Conchita zal het niet liggen. Zij is gewoonweg de verdiende winnares. En wat de Zusters betreft: als hun nummer werkelijk goed is, waarom niet?


  2. // Reply

    Vooralsnog blijft de angst ongegrond. In malta wonnen de nonnen niet en ook in Zwitserland zijn de operatiekamerpakjes naar huis gestuurd.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *