COLUMN • Azerbeidzjan, schuldig tot het tegendeel bewezen is

Een van de basisrechten is het recht dat eenieder onschuldig is totdat bewezen is dat iemand schuld heeft een aan misdrijf. Het is zelfs één van de fundamentele rechten in de Declaration on Human Rights van de Verenigde Naties. Omdat ze het in Azerbeidzjan met mensenrechten niet zo nauw nemen was er veel scepsis toen het land in 2012 het Eurovisie Songfestival mocht organiseren. Vele organisaties, zoals Human Rights Watch, houden het land scherp in de gaten. En ook de verzamelde wereldpers deed dat, voorafgaand, tijdens, en na hun bezoek aan Baku. • Door: Dennis van Eersel •

Het kromme is dat enkele websites met nieuws rondom het songfestival inmiddels zelf ook een van de fundamentele rechten lijkt te schenden. Er worden berichten geplaatst met beschuldigingen aan het adres van Azerbeidzjan. Het land zou stemmen kopen door televoters te betalen en juryleden om te kopen. In de berichten is vaak geen ruimte voor enige nuance. Azerbeidzjan is schuldig, er is geen andere optie.

Op deze website zijn we altijd terughoudend geweest in het overnemen van dit soort berichten. Ik probeer hieronder uit te leggen waarom wij dat doen. Dat gaat het beste door gewoon van een afstand te kijken naar de feiten die in de diverse berichten worden gepubliceerd. Vaak wordt er gebruik gemaakt van statistieken. Zo somt 12points.tv op dat de Azeri hun punten krijgen vanuit kleine landen, of landen met een kleine schare aan songfestival-fans. San Marino, Malta, Bulgarije, Cyprus, Litouwen en Moldavië hebben Azerbeidzjan veel hoge punten gegeven in de afgelopen jaren. De link naar omkoping wordt specifiek gemaakt in combinatie met deze landen.

Op de dag van de finale in Malmö werd er op de Litouwse online krant 15min.lt een video gepubliceerd. In het geheim is een opname gemaakt van Russisch sprekende mannen die enkele jongelingen geld aanbieden om op Azerbeidzjan te stemmen. De video lijkt echt te zijn en het zorgt voor ophef op veel songfestival-websites. Logisch en terecht, al ontbreekt de nuance. Komen de Russische mannen wel uit Azerbeidzjan? Hebben zij überhaupt iets te maken met de delegatie uit Baku, of opereren zij solo? De EBU start een onderzoek in. Dat onderzoek is overigens nog altijd niet afgerond. Waarschijnlijk bekijken zij wel de mogelijkheid dat de Azeri onschuldig zijn in deze kwestie.

Voor enkele journalisten lijkt het onderzoek te lang duren. Deze week kwam er weer een artikel, voornamelijk gebaseerd op geruchten in plaats van feiten. De Zweedse krant Skånska Dagbladet onthult dat er drie landen in Malmö hebben geprobeerd om de juryleden van andere delegaties te beïnvloeden. Azerbeidzjan zou één van die landen zijn. Het artikel is gebaseerd op uitspraken van een delegatielid. Het is niet bekend uit welk land dit delegatielid komt, want hij/zij wil anoniem blijven. Één van de stelregels in de journalistiek is: één bron is geen bron. Als die ene bron dan ook niet openlijk zijn verhaal wil doen en nooit iets heeft gemeld aan de EBU, kan je betwisten hoe betrouwbaar dit artikel is. Dat wordt door het merendeel van de websites niet gedaan, het artikel wordt één op één gekopieerd en als waarheid gepubliceerd.

Ik zeg niet dat we onze ogen moeten sluiten voor dit soort beschuldigingen en verhalen. Het hoeft niet verzwegen te worden. Waar rook is, is vuur. Toch? Ik pleit wel voor een vorm van nuance. Ik ik ben allerminst een fan van complot-theoriën. De mensen die daar in geloven zijn meestal – hoe zeg ik het netjes – niet de slimste mensen. Toch moeten we één verhaal uit 2012 in deze kwestie niet vergeten. Een negatief verhaal over Azerbeizjan dat niet bleek te kloppen en maar mondjesmaat is gerectificeerd door songfestivalwebsites.

Ik doel op het hacken van de website van esctoday.com. Een groep Azerbeidzjan plaatste een foto op de website, waarin homoseksuelen bedreigt werden. De hoofdredacteur van de website werd geïnterviewd door diverse programma’s en websites. Omdat hij uit Nederland kwam, was het vooral de Nederlandse media die erop dook. Er kwamen berichten dat Baku onveilig was. Het leverde gastland Azerbeidzjan de nodige negatieve publiciteit op.

Onterecht, zo bleek een paar dagen later. De website was niet overgenomen door mensen uit Azerbeidzjan maar door een groep IT-nerds uit Iran. Hun doel? Negatieve PR het buurland dat zij haten. Vanwege een gebrek aan rectificatie is dat doel bereikt.

Ik wil niet beweren dat de Azeri opnieuw worden zwartgemaakt of dat er opnieuw sprake is van een complot tegen het land, met de vele negatieve artikelen over omkoopschandalen. Ik wil wél beweren dat we terughoudend en secuur moeten zijn om roddels, aantijgingen en gestuurde statistieken als feiten te publiceren.

Het is daarom de hoogste tijd voor de EBU om met een reactie te komen. Eentje waarin Azerbeidzjan niet publiekelijk wordt beschuldigd maar beschermd. Ook in de songfestivalwereld ben je wat mij betreft onschuldig tot het tegendeel is bewezen. Ik hoop dat de EBU er ook zo over denkt. Vooral ter verdediging van een land dat het festival de laatste jaren enkele geweldige acts en nummers heeft gegeven. Iets dat op de meeste websites niet wordt vermeld als er wordt gezocht naar de reden waarom Azerbeidzjan elk jaar zoveel punten binnensleept.

Deze column is eerder gepubliceerd op onze partner-website ESC Daily. De originele versie is hier te lezen.

[Klik op deze link om vorige columns nog eens door te lezen]


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *