De sleutel tot succes (3) • Connectie maken

Er wordt soms gezegd dat er geen succesformule bestaat voor het songfestival. In eerdere rubrieken hebben wij al aangestipt dat dit een misvatting is, maar De sleutel tot succes’ is nog nooit echt uitgewerkt. Tot op heden!• Door: Dennis van Eersel •

We sloten ons najaarsthema ‘Buiten de gebaande paden‘ er al mee af in de rubriek Myth Busting: Er is wel degelijk een Sleutel tot succes op het Eurovisie Songfestival. In zes tweewekelijkse delen ontrafelen wij de mythe verder op ESF Magazine en komen tot een handleiding voor de zes kernpunten om te scoren op het songfestival.

Dit voorjaar gaan we ‘De sleutel tot succes’ beschrijven, perfectie benaderen door het onderscheiden van drie essentiële factoren: Beeld – Geluid – Emotie. In aflevering drie richting we ons op de factor Emotie. Een artiest heeft maar drie minuten de tijd om een goede indruk achter te laten en te zorgen dat mensen voor de buis, juryleden én televoters, voor hem of haar gaan. Je moet een connectie maken, een blijvende indruk om de benodigde stemmen binnen te harken.

Connectie maken

Drie minuten is kort, heel kort. In het verleden van het Eurovisie Songfestival zijn er voldoende acts geweest waarbij de drie minuten er wel dertien leken, maar de klok is onverbiddelijk: Je hebt slechts drie minuten om een blijvende indruk te maken en te zorgen dat mensen op jouw lied en act stemmen.

Er zijn talloze manieren om dat te doen, want zo’n beetje elk genre heeft ooit succes behaald op het songfestival. En artiesten van elke afkomst, leeftijd, mooi of lelijk hebben gescoord. Stuk voor stuk hebben de succesvolle artiesten er kennelijk voor gezorgd dat mensen aan de buis gekluisterd bleven. ‘Wij willen horen wat deze artiest te zeggen heeft’, of beter nog: ‘Ik wil dit optreden nog een keer zien!’

Het beste voorbeeld in recente jaren van het maken van een connectie is wellicht Conchita Wurst. Zoals volgers van ESF Magazine stond ik zelf – op het mild uit te drukken – niet te juichen toen Tom Neuwirth met zijn typetje het festival won. Maar de feiten liegen niet: Gans Europa had het over de zege van Conchita en de achterliggende boodschap van een gepest jongetje die nu zijn zoete wraak had op de wereld die hem aanvankelijk verstoten had. Waar ik bang was voor een flinke imagoschade voor het songfestival en tal van landen die zijn zege verkeerd zouden interpreteren en met veel circusacts zouden komen, bleek het tegenovergestelde waar. Veel mensen hebben verder gekeken dan het beeldplaatje alleen en schoten aan bij de boodschap en goede zang van Conchita.

Het leuke is dat een jaar later juist uit – het door sommige fans bekritiseerde – Rusland een soortgelijk verhaal kwam. Polina Gagarina zong een vredesballad, mogelijk ietwat cliché in zijn soort, en wist mensen te raken. Juist omdat zij uit Rusland kwam, met deze boodschap, bood het mensen hoop in barre tijden. Bijna wist Polina, die ook geweldige visuals, een sterke compositie en uitstekende zang had, Mans Zelmerlöw nog van de winst af te houden…

Maar je hoeft geen serieuze boodschap te verkondigen om een connectie te maken. Je kunt mensen ook raken en bijblijven door middel van humor. Iemand laten lachen is ook een vorm van emotie. De oma’s uit Rusland zijn daar natuurlijk een geweldig voorbeeld van. Ze zongen niet goed en het lied Party for everybody is niet uniek of origineel. Maar het feit dat zes oma’s uit Rusland de tijd van hun leven hadden sloeg aan bij het grote publiek.

Mensen konden er om lachen of vonden het vertederend. In ieder geval dacht niemand eraan om even een plaspauze te nemen tijdens het Russische lied in Bakoe 2012. Om dit optreden simpelweg “circus” te noemen is te kort door de bocht. Want inzendingen als ‘Leto Svet, Eastern European Funk, en Dustin the Turkey gingen onderuit, terwijl We are the winners wel scoorde. Waarom de ene act wel scoorde en de andere niet? Dat had alles te maken met het maken van een connectie. Mensen hebben door of iets oprecht is, of niet. Maar daarover later in deze reeks meer.

De befaamde plaspauze is een eeuwenoud songfestival-cliché. Hoeveel mensen gaan er daadwerkelijk plassen tijdens een nummer dat ze niets vinden? Maar de gedachtegang erachter is wél interessant. Kennelijk is het nummer dat geschikt is voor een plaspauze niet boeiend genoeg. De artiesten hebben geen band weten op te bouwen met de kijkers thuis. En dat kan al binnen de minuut gebeurd zijn.

Het Verenigd Koninkrijk kwam vorig jaar met een act waarbij de boodschap niet helder was. Was het een parodie? Was het een serieuze poging tot jazz van vroeger? Had het duo het tegen elkaar of niet? Er was geen enkele interactie binnen Electro Velvet, laat staan met de camera’s om de kijkers thuis te bereiken.

Plichtmatigheid is een doodzonde op het Eurovisie Songfestival. Alleen enkele Ierse dansers op het podium plaatsen met een flitsende achtergrond en wat ronddraaiende camera’s is niet afdoende. De totale act moet samenhang hebben en geen vragen oproepen. Als je het publiek geen spreekwoordelijke reikende hand biedt, zullen ze jou ook niet de helpende hand bieden om te stemmen.

Op andere websites die dit fenomeen hebben getracht te beschrijven komen ze uit bij het begrip ‘Storytelling‘ (Bron: Ewan Spence). De andere aspecten die we in deze reeks behandelen spelen natuurlijk óók een rol in het maken van een connectie. De props en het LED-scherm van Mans Zelmerlöw hielpen hem om herinnerd te worden aan het eind van de avond. Maar zijn charismatische persoonlijkheid telde óók mee om tot dit resultaat te komen. Charisma is moeilijk te meten, maar vaak zie je het terug bij artiesten die al ervaring hebben met een talentenjacht op televisie (Bron: ESF Magazine). Zij hebben al diverse filters en metingen doorstaan en hebben kennelijk dus enig appeal op een kijkend publiek.

In aflevering vier van deze reeks ga ik terug naar de factor Geluid en de meest simpele en tegelijkertijd moeilijkste sleutel tot succes: Je moet een goed lied hebben. Maar hoe definieer je iets wat zo subjectief is?


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *