De sleutel tot succes (4) • Compositie

Er wordt soms gezegd dat er geen succesformule bestaat voor het songfestival. In eerdere rubrieken hebben wij al aangestipt dat dit een misvatting is, maar De sleutel tot succes’ is nog nooit echt uitgewerkt. Tot op heden!• Door: Dennis van Eersel •

We sloten ons najaarsthema ‘Buiten de gebaande paden‘ er al mee af in de rubriek Myth Busting: Er is wel degelijk een Sleutel tot succes op het Eurovisie Songfestival. In zes tweewekelijkse delen ontrafelen wij de mythe verder op ESF Magazine en komen tot een handleiding voor de zes kernpunten om te scoren op het songfestival.

Dit voorjaar gaan we ‘De sleutel tot succes’ beschrijven, perfectie benaderen door het onderscheiden van drie essentiële factoren: Beeld – Geluid – Emotie. In deze vierde aflevering richting we ons voor de tweede keer op de factor Geluid, met misschien wel de lastigste component in het geheel. Een inkoppertje: Je moet een goed lied hebben. Maar wat is een goed lied? Hoe beschrijf je dat? Niets hangt zo sterk samen met de persoonlijke smaak van ieder mens. Is dit onderdeel ooit objectief te beschrijven?

Een goede compositie

Het Eurovisie Songfestival wordt bekeken door miljoenen kijkers met hun eigen voorkeuren en afhaakmomenten. Iemands culturele achtergrond is daarbij ook nog eens sterk bepalend. Je kunt het dus niet iedereen naar de zin maken. Kom dan maar eens op de proppen met een lied dat toch “iedereen” weet aan te zetten tot stemmen. Het blijft immers een wedstrijd…

Het nadeel heeft ook een voordeel. Ieder genre kan scoren op het songfestival, omdat er voor elk genre wel een doelgroep te vinden is onder de miljoenen kijkers en potentiële stemmers. Dit potentieel kan je uitbuiten, door ook de mainstream stemmers mee te krijgen in een unieke bijdrage. Want een goed lied is een enorme subjectieve term. Misschien is het beter om het in te kaderen als: geschikt lied voor het songfestival.

Er zijn twee manieren om dat te doen en dat hangt voor een groot deel samen met de selectiemethode die iedere omroep kan toepassen. Het meest simpel en effectief is om te wachten tot alle andere landen hun inzending al hebben gekozen. Je weet dan als omroep wat voor deelnemersveld er dit jaar is en wat voor type liedjes er mee doen. Door vervolgens te kiezen voor een genre dat er niet – of ondervertegenwoordigd – is, vergroot de kansen om op te vallen en een uniek lied in handen te hebben. Er zijn landen die dit bewust doen, zo presenteert dit jaar Azerbeidzjan hun inzending pas op de allerlaatste dag.

Maar enkel kiezen voor een uníeke compositie, wil nog niet zorgen voor een goéde compositie. Het lied moet niet alleen een kleine specifieke doelgroep aanspreken, maar ook bij een breder publiek moet het aanzetten tot stemmen. Als een inzending té typisch is, zoals ‘Euro-Neuro’ of ‘DJ Take Me Away’, dan mis je alsnog de stemmen van de grote gemene deler en zal je onderuit gaan. Je moet een duidelijke keuze maken, en niet gaan voor een lied dat hinkt op twee gedachtes.

Een sterk voorbeeld van zo’n uniek, goed lied is het nummer ‘For Real’ van de punk band Athena uit Turkije. Het was één van de weinige rockliedjes in 2004 en binnen het genre extra uniek vanwege het vleugje ska dat er in verwerkt was. Het zorgde voor een unieke bijdrage, die ook de niet-specifieke liefhebbers van het genre kon bekoren.

Uiteraard zijn er altijd valkuilen, want ik zei het al: Dit is mogelijk de moeilijkste factor om controle op te hebben. Een lied kan zo uniek zijn, dat je het meerdere keren moet zien en horen om echt te waarderen. De uniekheid van een inzending kan een kracht zijn, maar ook een zwakte.

De tweede manier om met een goed, geschikt lied op de proppen te komen is iets complexer. Je kunt ook volledig een eigen koers varen en niet naar de competitie kijken. Vooral landen met een goed track record kunnen zich dit veroorloven, zoals Zweden. Selecteer gewoon de sterkste bijdrage in zijn soort, ongeacht het genre.

Uiteraard is dit wel riskant, zeker als je jouw voorronde of interne keuze al vroeg maakt. In 2005 deden er twee ethno pop liedjes mee. Helena Paparizou won, veegde iedereen weg en de soortgelijke bijdrage uit Cyprus eindigde onderin de rangschikking. Bijna de beste, is een dooddoener voor de kansen op het songfestival.

‘Euphoria’ is natuurlijk hét schoolvoorbeeld in recente jaren van “de beste in je genre zijn”. Het nummer is niet uniek, maar omdat het zo goed was sleepte het een tonnenvracht aan punten binnen. Zelfs in de mainstream wereld werd het lied van Loreen een hit. De grootste die het festival ooit heeft voortgebracht.

Maar Loreen vormt natuurlijk een uitzondering. Het songfestival heeft zijn eigen wetten en regels, los van de hitlijsten die platenlabels samenstellen. ‘Nije Ljubav Stvar’ en ‘Lane Moje’, de trendsettende bijdrage van Zeljko Joksimovic, zijn geen nummers die daar zouden scoren, maar iedereen kon al aan zien komen dat deze nummers zich uitstekend leenden voor een beeldschoon totaalplaatje op het songfestival, een muziekcompetitie op televisie.

De conclusie is dat het voor matig scorende landen – op de lange termijn – beter is om een riskante keuze te maken. Kies iets unieks maar probeer het toegankelijk te houden voor het grote publiek. Dan kan je alsnog falen, maar het is beter dan sowieso af te gaan met een middle of the road popliedje.

Een impactloos radiolied voor op de achtergrond eindigt vaak onderaan het scorebord. En Nederland en Letland hebben daar de laatste jaren talloze voorbeelden van geleverd. En het mooie is, juist Nederland en Letland bewezen in de jaren erna ook het gelijk van bovengenoemde stelling.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *