GASTCOLUMN • Boris Dittrich

• Een leven lang Eurovisie Songfestival •

Eens per jaar maakte mijn moeder ons op zaterdagavond wakker. We mochten naar het Eurovisie Songfestival kijken. Keurig op de bank, haren nog nat, een glaasje appelsap, een tompoes en de televisiegids met de volgorde van de zangers in het midden. We waren zonder uitzondering altijd voor Nederland, hoe slecht het nummer ook was. Het was de tijd van Anneke Grönloh, Conny van den Bos, Ronnie Tober en Millie Scott, namen uit lang vervlogen tijden. •Door: Boris Dittrich•

“May I have your votes please?” Ik hoef die zin vijftig jaar later alleen maar te horen of dat gevoel bekruipt me weer dat ik als jochie van een jaar of tien had: Ik mag bij de grotemensenwereld horen. “Here is London calling with the votes of the British jury.” Heerlijk! Al vijftig (!) jaar heeft het Songfestival iets magisch voor me. Elk jaar weer krijg ik de kriebels en wil ik weten welk liedje Nederland inzendt en hoe de concurrentie eruit ziet. In mei probeer ik mijn agenda vrij te houden. Er is een tijd geweest dat ik precies wist in welk jaar welk land gewonnen had. Nu er in mijn leven al veel festivals georganiseerd zijn en andere zaken mijn aandacht vragen, moet ik toegeven dat ik die rijtjes niet meer kan reproduceren. Maar in de brei van herinneringen springen er een paar liedjes uit die me dierbaar zijn.

Een van de mooiste Nederlandse bijdragen vind ik nog steeds Justine Pelmelay’s ‘Blijf Zoals Je Bent’ (ESF 1989). “Je rolde zomaar in mijn leven….” is zo’n mooie openingszin. En van de uiteindelijke winnaars zijn er soms liedjes bij die je maar één keer hoeft te horen en waar je de schoonheid meteen van ontdekt. Zelfs als ik ze na jaren weer terughoor, gaat mijn hart sneller kloppen. Zo hou ik van de Frans-Algerijnse Amina uit 1991 met ‘Le Dernier Qui A Parlé’, of de Servische Marija Šerifović uit 2007 met ‘Molitva’. Een goed lied hoef je helemaal niet te verstaan. Het gaat om de melodie, de stemmen, de passie.  Een enkele keer is er een winnaar bij met een lied dat me niet aanspreekt, maar dat me om andere redenen bijblijft. Dana International met ‘Diva’ is zo’n voorbeeld. Wat genoot ik toen de Israëlische transgender aan het langste eind trok en de conservatieven uit haar land hun ongelijk bewees. Het mooie was dat haar bijdrage in alle deelnemende landen hoog scoorde bij het publiek. ‘Zou de acceptatie van transgenders door haar overwinning dichterbij komen?’ dacht ik toen nog hoopvol.

Als Tweede Kamerlid heb ik me ooit eens met de voorronde van het Festival bemoeid. Waarom zenden we geen Nederlandstalige liedjes meer in? We moeten trots zijn op onze eigen taal. Hoe kunnen we van nieuwe migranten verlangen dat zij Nederlands moeten leren? We verplichten hen  inburgeringscursussen te volgen. Ze mogen pas naar Nederland komen wanneer ze hun examen hebben gehaald. Maar zodra we ons als land aan de rest van Europa presenteren,  verloochenen we onze taal  en gaan we gauw in het Engels zingen omdat we denken zo een paar extra puntjes bij elkaar te kunnen sprokkelen. Ik ben er van overtuigd dat een sterk lied in de Nederlandse taal hoge ogen kan gooien. Denk maar aan Servië in 2007. Glansrijk gewonnen en door niemand verstaan. Mijn politieke bemoeienis heeft me een uitnodiging opgeleverd om live met Paul de Leeuw en Linda de Mol de uitslag van de Nederlandse voorronde in 1999 bekend te maken. Marlayne won met ‘One Good Reason”.

Nu ik in New York woon is de Songfestivalkoorts minder, maar daar heb ik iets op gevonden. Zelfs hier in Manhattan zijn er Songfestivalfans en er is altijd wel een café waar de finale live wordt uitgezonden. Vanwege het tijdsverschil van 6 uur sta ik dan om drie uur ‘s middags met een groepje Europese fanatici commentaar te leveren, terwijl het middagverkeer van New York voorbijraast. De kwaliteit van het geluid is nooit goed, meestal zit er een seconde of wat vertraging in, maar dat maakt het ritueel er niet minder om.

Hoogtepunt is natuurlijk de per definitie onrechtvaardige uitslag. Cyprus geeft Griekenland het hoogste aantal punten. Bosnië-Herzegovina beloont Kroatië, Zweden bevoordeelt Denemarken, het ergert me. Maar waar ik me echt over op kan winden is wanneer België en Luxemburg Nederland overslaan. Hoe durven ze, de verraders! Kortom, bij het Songfestival mag je onredelijk emotioneel zijn.

Dit jaar vindt het festival in Bakoe plaats. Ik ben al benaderd of ik mee wil doen aan een boycot van het Festival. Nee. Het biedt juist een uitgelezen mogelijkheid om de schendingen van mensenrechten aan de kaak te stellen. Homo’s worden in Azerbeidzjan afgeperst door currupte politiemannen, dat soort werk. Ik heb al een ontmoeting met de homobeweging van Azerbeijan gehad. Voor de finale probeer ik de aandacht van de Eurovisielanden te vangen met een beschrijving van de discriminatie die homo’s moeten ondergaan. Homo’s “Are Running Scared” in Azerbeidzjan. Die boodschap moeten de honderden miljoenen kijkers wel even meekrijgen. Het is niet alleen de titel van dat mooie liedje dat in 2011 het Eurovisie Songfestival won.

Boris Dittrich is momenteel werkzaam als advocacy director seksuele minderheden voor mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch in New York. In zijn functie reist hij de wereld over om de situatie van de LGBT-gemeenschap te bespreken. Dittrich werkt ook mee aan de rapportages over dit onderwerp namens Human Rights Watch. In 2009 schreef hij het boek ‘Elke Liefde Telt’, een verzameling van reisverslagen die hij in z’n functie als advocacy director schreef. Daags voor de finale van het 54e Eurovisie Songfestival in Moskou, Rusland, werd het eerste exemplaar overhandigt aan de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Verhagen.

Voor D66 zat Boris Dittrich van 1994 tot en met 2006 in de Tweede Kamer. Naast zijn voortrekkersrol inzake het huwelijk voor mensen van het gelijke geslacht, was hij ook woordvoerder cultuur. Nadat in 1999 de verplichting om in de eigen landstaal te zingen door de EBU werd opgeheven, maakte Dittrich zich in de Tweede Kamer sterk om de eigen landstaal blijvend te verbinden aan toekomstige songfestivalinzendingen.

[Blijf onze gastcolumns de komende weken tot aan het Nationaal Songfestival 2012 in de gaten houden. Je kunt de stukjes van de gastcolumnisten hier nog eens nalezen]

[twitter style=”horizontal” float=”left”] [fbshare type=”icon_link” float=”left”]


3 Comments


  1. // Reply

    Leuke column, hopelijke komen er meer van, maar wel een paar vragen.

    Hoe kan hij zich opwinden als Nederland word overgeslagen door Luxemburg terwijl dat land al bijna 20 jaar niet meer meedoet?

    En is het hem wel bekend dat Amina in 1991 niet won, ondanks dat ze evenveel punten had als Carola, de officiele winnaar van die editie?

    Is het hem ook bekend dat Kroatie, Slowakije en Hongarije 0 punten gaven aan Dana I.? dus zijn bewering wat dat betreft klopt helaas niet.

    Wel opmerkelijk dat een prominent oud D66 politicus het opneemt voor de Nederlandse taal en het zelfs heeft over het verloochenen van onze taal, terwijl dat toch een gevolg is van het Europees denken waar juist D66 zich altijd zo hard voor maakt? Als 1 partij het in z’n hoofd haalt het voor de Nederlandse identiteit op te nemen dan is D66 de eerste om daar tegen te keer te gaan.

    Je had de reacties van D66 zijde moeten horen toen besloten werd dat 35% van de muziek op radio 2 Nederlandstalig moet zijn, wel grappig dat Dittrich dan pleit voor 100% Nederlandstalig op het songfestival, kan je zien dat D66 en PVV toch niet zo ver van elkaar staan 😉


    1. // Reply

      Boris heeft het over de Nederlandse taal maar hij is waarschijnlijk een van de Nederlandse (ex-)politici die zich het meest bezondigt aan het gebruik van onnodig Engels in het Nederlands.


  2. // Reply

    Zeuren is ook een vak zeg.. @adriaan

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *