Gesplitste resultaten (2) • Het nieuwe stemsysteem

De EBU heeft eerder dan verwacht de informatie vrijgegeven over de split results. De informatie van de EBU is summier en geeft alleen gemiddelde rangschikkingen. Op basis daarvan valt van alles te concluderen maar niets met zekerheid te zeggen. ESF-Magazine vond voldoende aanleiding om aan de slag te gaan met de getallen. • Door: Erik Bolks •

Minder transparant, wél eerlijker

Met de vrijgegeven punten van de EBU kan je allerlei toeren uithalen. Om iets zinnigs over de gesplitste resultaten te kunnen zeggen, is de eerste stap het rangschikken van de getallen van klein naar groot. Dan kun je zien op welke plek elk land geëindigd zou zijn wanneer alleen televote of alleen vakjury de einduitslag bepaald zou hebben.

Meteen vallen er een paar grote verschillen tussen de beide jury’s op. Bijvoorbeeld dat de vakjury’s kennelijk het vocale kunststukje van Cezar uit Roemenië niet bepaald konden waarderen (24e) terwijl de gemiddelde televoter juist vond dat de operagiller in de top 10 moest eindigen (7e). Dergelijke gevallen komen overal voor, niet alleen in de totaalgemiddelden. In Italië schreeuwde men moord en brand, nadat bekend gemaakt was dat in de Italiaanse televote Roemenië 1e was geworden, terwijl dat in de gecombineerde jury slechts 1 punt opleverde.

Dit kán voorkomen wanneer je alle landen van 1 tot 26 rangschikt en dan pas gemiddelden van de jury’s bepaalt in plaats van enkel op basis van de top 10 van beide jury’s. Zo valt er bijvoorbeeld andersom ook te verklaren dat in Denemarken IJsland slechts 22e werd bij de vakjury, maar uiteindelijk er toch nog één punt uit wist te slepen met behulp van een waarschijnlijk zéér hoge televotescore. In semi 1 heeft het de Balkanlanden, en dan met name Montenegro parten gespeeld.

De eerste voorzichtige conclusie is dat het nieuwe jureringssysteem excessen meer uitvlakt dan het oude systeem. Waar in het verleden een topnotering bij één van beide jury’s al gauw 6 of 7 punten op kon leveren in de gecombineerde lijst, kan dat nu in het meest extreme geval zelfs tot 0 punten leiden. Je mag aannemen dat het stemgedrag van vakjury’s iets minder gevoelig is voor bijvoorbeeld diasporasympathieën. Daarmee zijn in 2013 die invloeden behoorlijk ondervangen en is de uitslag misschien iets minder transparant, maar wel eerlijker.

Elke manier om de gecombineerde lijsten samen te stellen, heeft voor- en nadelen. Er zijn altijd landen & inzendingen die bij een bepaald systeem in het voordeel zijn. Door elke keer tussentijds rangschikkingen te maken worden berekeningen bovendien steeds minder betrouwbaar. Toch zijn het altijd de uitschieters die informatie geven. Dus gaan we de verschillen tussen de jury’s even van klein naar groot te sorteren en bestuderen.

verschilvak-televoteabsoluutStartvolgorde

De verschillen tussen vakjury en televote zijn dus het grootst bij: Roemenië (maar liefst 17 plaatsen verschil), Zweden (15), Moldavië (14), Hongarije & Frankrijk (beiden 13), Griekenland & Georgië (beiden 10) en tenslotte Wit Rusland & Ierland (beiden 9). Over Roemenië hebben we het al gehad. Zweden was bij de vakjury’s duidelijk één van de favorieten, maar kon bij de televoters geen potten breken. Voor Moldavië, Frankrijk en in mindere mate ook Georgië geldt hetzelfde verhaal.

Een verklaring zou kunnen zijn dat Moldavië en Frankrijk erg vroeg in de startvolgorde zaten. Televoters gaan doorgaans voor de ‘tweede helft’. Wie oplet ziet dat de startnummers 1,2,4,5,7,11 bij de televoters zijn geëindigd op de 20e t/m 26e plek (= laatste 7). Dat spreekt niet echt in het voordeel van een startplek in de eerste helft van de finale. Dat de winnaar voor de zoveelste keer na de 17e startplek voortkwam lijkt de theorie te bevestigen dat je bij het Songfestival het beste bij de laatste 10 kunt starten om bij de televoter bij te blijven.

Ik merk hierbij wel even op dat de op voorhand favoriete liedjes ook bijna allemaal in de tweede helft geloot hadden. Daar rijdt het toeval de statistiek dus even in de wielen! Er zijn immers veel belangrijkere factoren in de winstkansen dan alleen de startvolgorde. Toch geeft dit wel aan waarom artiesten bij het loten doorgaans blijer zijn met een loting in deel 2 van de finale dan in de eerste helft.

Dress rehearsals

Hongarije, Griekenland en ook Wit Rusland & Ierland scoorden als we de gemiddelden mogen geloven bij de televoters beduidend hoger dan onder de vakjuryleden. Wat Hongarije betreft is de lage notering bij de vakjury vooral gelegen in het feit dat zanger ByeAlex tijdens de beide dress-rehearsals waarin de vakjury haar punten moest geven de mist in ging.

Het succesverhaal van België onder vakjury’s ben ik geneigd te verklaren met een omgekeerde redenering. Roberto had problemen met zijn oortjes, stopte de act en mocht aan het einde van de semi 1 dress-rehearsal opnieuw zijn lied (nu wel goed) vertolken. Dat heeft hem ongetwijfeld veel sympathie en waardering opgeleverd bij de vakbroeders.

Ierland laatste?

Ierland behaalde als slotact gemiddeld een 14e plek bij de televoters. Toch eindigde Ryan Dolan als laatste. Nota bene nog achter Spanje, het land dat bij beide juries als laatste eindigde. Hoe is dat mogelijk?

In het nieuwe systeem tellen de volledige ranglijsten van televoters en vakjury’s mee (1 t/m 26). Maar de uiteindelijke gecombineerde lijst telt maar tien landen. De veertiende plaats bij televoters heeft Ierland dus vrijwel nergens in de top tien van de gecombineerde uitslag gebracht.

Er zijn overigens meer landen op wie het nieuwe systeem een groot effect heeft gehad:

splitresults2

Conclusies

Het laatste kolommetje geeft de verschillen aan tussen het gemiddelde van alle jury’s gecombineerd enerzijds, en de daadwerkelijke uitslag anderzijds. Opvallend is dat voor de top 9 dit nieuwe systeem geen verschil lijkt te hebben gemaakt. Toch valt er weer iets op.

Er zijn een paar landen die meer dan één plaats zakken dan wel stijgen en dus mogelijk veel punten hebben verloren of gewonnen door het nieuwe systeem. Litouwen en Hongarije zijn de grote winnaars (resp. 3 en 2 plaatsen), waar de Zweden het hardst verloren hebben (3). Dit zijn landen waarbij de verschillen tussen vakjury en televoting groot waren. Opvallend is daarom dat Moldavië en Roemenië, ondanks de grote verschillen tussen televoting en vakjury, in de einduitslag weinig verschil merken van het nieuwe systeem.

In deel 3 onderzoeken we wat nu eigenlijk de verschillen zijn tussen de diverse wel bekend gemaakte vakjury en televote uitslagen per land. Kunnen we aan de hand van deeluitslagen bijvoorbeeld de andere niet bekendgemaakte resultaten alsnog achterhalen? Zijn er voorzichtige conclusies te trekken over genrevoorkeuren van bepaalde jury’s? Hebben vakjury’s echt minder op de buren gestemd of is dat helemaal niet het geval? En wat is de beste methode om de televoter voor je te winnen?


1 Comment


  1. // Reply

    Ik denk dat als je algemene conclusies moet verbinden aan de uitslagen, je kan zeggen dat enerzijds de jury vooral gaat voor liedjes die goed in de Top 40 en op de radio passen, en die goed worden gebracht, ongeacht door wie. Anderzijds zijn er de televoters die meer gaan voor een vermakelijk optreden, originaliteit en eventueel een buur- of thuisland.

    In de stemmen resulteert dat dan in jurystemmen die vooral naar Engelstalige popliedjes en de ballads gaan. De televoters steunen meer de grappige acts en de meer originele inzendingen die beter blijven hangen.

    De jury kiest daarmee verhoudingsgewijs meer voor Zweden (pop en Engels), Moldavië (goed gezongen ballad), UK (ballad en Engels), België (pop en Engels) en Georgië (ballad en Engels), terwijl de televoter relatief enthousiaster is over Hongarije (origineel en eigen taal), Griekenland (vermakelijk en eigen taal), IJsland (eigen taal, maar wel een ballad), Roemenië (de onvergetelijke act), Ierland (matige zang, maar laat geloot) en Rusland (buren).

    Al met al lijkt het er op dat het diaspora-effect geheel is verdwenen uit de uitslag en de burenliefde in mindere mate ook. Toch kun je je vraagtekens zetten bij het nieuwe systeem met een lijst van 1 tot 26. Ook bij de 50/50 was het diaspora-effect immers al flink verminderd. Maar belangrijker is dat er een groep van slechts 5 mensen een naar mijn mening te grote stem krijgt. Deze groep, die lang niet altijd even representatief is, kan als zij dat nodig vindt zomaar besluiten om tienduizenden televotes waardeloos te maken. Dat is in dat geval niet in de geest van de wedstrijd, en doet ook geen recht aan de manier waarop de kijker het festival beleeft.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *