Myth Busting (4) • “Zonder gunstige geografische ligging is Songfestivalsucces onhaalbaar”

Het Songfestival is geen simpele wetenschap; de formule tot succes kent vele variabelen. In de rubriek Myth Busting bekijken we randzaken waarvan de hardnekkige overtuiging heerst dat ze de uitslag beïnvloeden. Is dat zo, en in hoeverre? • Door: Emma Coolen •

De Mythe
Is het mogelijk om op het Songfestival goed te scoren zonder een paar bevriende buurlanden, op wiens douze points je altijd kunt rekenen, ongeacht de kwaliteit van je bijdrage? Volgens de populaire mening niet (Bron: Gatherer). Je zult op z’n minst je Scandinavische of voormalig Joegoslavische banden moeten kunnen aanhalen om zeker te weten dat je genoeg punten bij elkaar sprokkelt. De stelling dat je zonder ‘gunstige’ geografische ligging geen succes kunt behalen, is een van de meest hardnekkige fabels in Songfestivalland.

De Feiten
Uit uitgebreid onderzoek is gebleken dat er landen zijn met een wederzijdse stemvoorkeur door de jaren heen (Litouwen/Letland, Estland/Finland, Roemenië/Macedonië en Kroatië/Macedonië) (Bron: Spierdijk & Vellekoop). Ook Nederland is niet onschuldig, we geven en ontvangen meer punten aan en van onze Belgische zuiderburen dan gemiddeld (bron: Ginsburgh). Voor ‘blokken’ landen (waaronder het in Nederland zo populaire beeld van het ‘Oostblok’) die op elkaar stemmen ontbreekt echter bewijs.

Inga & Anush - Armenia 2009Vergeet niet dat landen die dicht bij elkaar liggen vaak overeenkomsten kennen in taal en/of cultuur. Vanzelfsprekend zijn muziekstijlen onderdeel van deze cultuur, en zullen zowel de jury’s als de televoters eerder geneigd zijn om te stemmen op iets wat in hun oren bekend klinkt (Bron: Yair & Maman, Spierdijk & Vellekoop). Er zijn natuurlijk uitzonderingen, maar over het algemeen kun je stellen dat het aannemelijker is dat inzendingen als deze of deze uit Oost-Europa komen dan uit een land in het westen.

Een populair voorbeeld onder Songfestivalcritici is het feit dat Griekenland en Cyprus jaar in, jaar uit twaalf punten aan elkaar geven. Er zijn echter landen die zich geografisch gezien veel dichter bij Griekenland bevinden (Bulgarije, Macedonië, Albanië), maar die beduidend minder punten ontvangen. De culturele banden tussen Griekenland en Cyprus zijn daarentegen sterk: Grieks is een officiële taal op het Cypriotische eiland, en de Grieks-Cyprioten, Cyprioten van Griekse etniciteit, maken bijna 80% van de bevolking uit.

De Invloed
Aangetoond is dat Songfestivaldeelnemers soms meer punten uitwisselen met landen die zich op een horizontale lijn dichterbij hen bevinden, maar dat dit effect bijna niet merkbaar is als je kijkt naar de landen die boven en onder ze liggen. Soms zijn er ook onverklaarbare verbanden: Italië heeft een sterke voorkeur voor Estland, maar krijgt van dat land de allerminste punten terug. En bedankt! (Bron: Spierdijk & Vellekoop). Het klopt dus dat sommige landen meer punten aan elkaar geven dan gemiddeld. De invloed op de uitslag is echter dermate klein, dat deze bijna te verwaarlozen is.

Eurovision Voting - The Netherlands 2010Een gunstige geografische ligging is bovendien niet afhankelijk van ‘block voting’, maar van culturele overeenkomsten met nabijgelegen landen. Dit verklaart ook waarom Nederland sinds de invoering van de televoting bovengemiddeld veel punten geeft aan Armenië en Turkije, ondanks dat deze landen voor ons gezien helemaal aan de andere kant van Europa liggen. Het Songfestival geeft de Turkse en Armeense migranten in o.a. Nederland een kans om te stemmen op muziek waarmee zij zijn opgegroeid.

Alhoewel het veelomvattende onderzoek van Spierdijk en Vellekoop een flink aantal verbanden aantoonde, was een van hun conclusies dat voor sommige deelnemers de stemdata vooral bestaat uit ‘onverklaarbare ruis’ (Bron: Spierdijk & Vellekoop). In een Songfestivallandschap waar landen elk jaar met een nieuwe bijdrage komen – het ene jaar een epische chanson, het jaar erop een gedrocht dat niemand snapt – is die ruis misschien juist wel heel goed verklaarbaar.

Do’s & Don’ts

  • Een gunstige geografische ligging bestaat niet – maar cultureel stemmen des te meer. Zorg dus dat je lied een (culturele) doelgroep heeft!
  • Coherentie tussen taal, muziek, sfeer en performance is belangrijk
  • Vermijd inzendingen die alleen geschikt zijn voor binnenlands publiek

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *