Startplek twee niet dodelijk in halve finale

Niemand wil als tweede beginnen op het Eurovisie Songfestival. En dat lijkt logisch; immers twijfelt niemand eraan dat die startplek van negatieve invloed kan zijn op de eindpositie in de finale. Maar hoe zit het met de halve finales? Daarin is de score van ondergeschikt belang, alles wat telt is kwalificatie. ESF Magazine onderzocht de statistieken van tien jaar halve finales om te zien of startplek twee ook daar een vloek met zich meebrengt. • Door: Hendrik Kramer •

Er zijn tien jaar verstreken sinds de eerste halve finale op het Eurovisie Songfestival in 2004. Bij elkaar zijn dat zestien televisieshows, 314 deelnemers en 160 kwalificanten. En, natuurlijk, zestien inzendingen die de pech hadden de vervloekte startplek twee te loten.

Een eerste simpele rekensom wijst uit dat die landen niet per definitie kansloos waren. Sterker nog: van de zestien liedjes haalden er zeven een plek bij de eerste tien. Ook Zweden 2008 (Charlotte Perelli) haalde de finale, maar het betreft hier een uitzonderlijk geval: vakjuries gaven Zweden de wildcard, nadat het lied ‘Hero’ aanvankelijk niet in de top tien was geëindigd. Opmerkelijk genoeg is er wel een scheiding te zien tussen de resultaten van startplek 2 in de grote halve finales van 2004 tot en met 2007, en de resultaten na de splitsing van de halve finales sinds 2008. Desalniettemin haalt lied nummer twee in (bijna) de helft van de gevallen de finale.

De vraag is vervolgens hoe veelzeggend die kale statistiek is. Immers gaat het bij het Songfestival primair om de kwaliteit van de inzending. Als in theorie dus zestien keer het beste liedje op startplek twee zat, is 8 op 16 een magere score. Tijd dus om diep in het geheugen te graven, en de verhalen van toen erbij te pakken.

De ongelukkigen op een rijtje

2004 – Belarus – Alexandra & Constantin – My Galileo:

In de allereerste halve finale op het Songfestival worden de eerste zeven liedjes uit de show collectief uitgeschakeld. Bookmakers en fanpolls waren verdeeld over de kansen van deze merkwaardige Wit-Russische bijdrage, maar de televoters sturen het lied naar huis.

2005 – Litouwen – Laura & The Lovers – Little by little:

De eerste reacties op de Litouwse bijdrage zijn nogal negatief. Toch wordt het land als borderliner gerekend voor een finaleplek. Het mag niet baten: behalve Litouwen worden ook de liedjes op startplek 1 en 3 uitgeschakeld.

2006 – Bulgarije – Mariana Popova – Let me cry:

Op basis van de voorspellingen vooraf, was deze bijdrage met geen loting nog te redden. Niemand voorspelde een finaleplek voor de ballade uit Bulgarije, en die kwam er ook niet.

2007 – Israël – Teapacks – Push the button:

Hoe opvallend de Israëlische bijdrage ook was, de kansen op een finaleplaats werden door weinigen hoog ingeschat. Gemiddeld kon je zo’n vier euro terugkrijgen voor elke euro die je op de Israëliers inzette. Het daadwerkelijke resultaat is echter wel heel dramatisch: een 24e plaats.

2008 (1) – Israël – Boaz Mauda – The fire in your eyes:

Opnieuw loot Israël plek twee, maar dit keer levert het succes op. Voor het eerst plaatst liedje twee zich voor de finale. In die finale weet Boaz Mauda zijn goede score vast te houden; hij haalt de top tien.

2008 (2) – Zweden – Charlotte Perelli – Hero:

Fans rekenen Zweden tot de topfavorieten en bookmakers gaan hierin simpel mee. Maar de bijdrage van Charlotte Perelli is dan ook een typische ‘fan favourite’. De werkelijkheid valt tegen: Zweden heeft in de halve finale een wildcard van de vakjury nodig om door te gaan. In de finale biedt een betere startpositie (15) geen soelaas: ‘Hero’ eindigt als 18e.

2009 (1) – Tsjechië – Gipsy.cz – Aven Romale:

De merkwaardige zigeunersong uit Tsjechië krijgt vooraf nergens een plek in de finale toebedeeld. Logisch, aangezien de maffe act zijn tijd ruimschoots voorbij was. Tsjechië eindigt onderaan, maar de vraag is of dit lied met een betere loting wel te redden geweest was.

2009 (2) – Ierland – Sinead Mulvey & Black Daisy – Et cetera:

Geen finaleplaats voor de eerste vier liedjes uit deze halve finale. Voor Ierland komt dit, gezien de positie bij fanpolls en bookmakers, niet als een verrassing.

2010 (1) – Rusland – Peter Nalitch & Friends – Lost and Forgotten:

In 2010 lukt het pas weer  om vanaf de tweede startplek in de finale te komen. De gelukkige is Rusland. Peter Nalitch en zijn vrienden eindigen 7e in de halve finale. In de finale eindigen ze op de 11e plek.  Opvallend is dat de jury het lied in de halve finale links liet liggen, maar de televoters het wel hebben opgepikt. Ook in de finale eindigt Rusland bij de televoters hoger dan bij de jury. De fans zaten er grandioos naast. Zij dachten dat Peter in de eerste halve finale als laatste zou eindigen.

2010 (2) – Armenië – Eva Rivas – Apricot Stone:

Armenie weet met het liedje Apricot Stone vanaf de tweede startplek als zesde te eindigen in de halve finale. In de finale starten ze op de 20e plaats en eindigen ze zevende. Dat lijkt een verbetering, maar wie goed kijkt ziet dat in de finale vrijwel alle liedjes uit de tweede halve finale hoger eindigen dan die uit de eerste. Armenië heeft dus zoals het lijkt geen hinder ondervonden van haar tweede startplek. Het lied werd door zowel de jury als de mensen thuis op waarde geschat.

2011 (1) – Noorwegen – Stella Mwangi – Haba Haba:

Noorwegen weet met Haba Haba niet hoger te eindigen dan de 17e plaats. Fans en bookmakers zaten ernaast, met gemiddeld een vijfde plaats voor Stella. Startposities 1 t/m 5 worden uitgeschakeld in deze halve finale, inclusief Turkije en Armenië. Aan de televoters heeft dat echter niet gelegen: zij stemden Noorwegen wel naar de finale, maar vakjuries steken daar een stokje voor.

2011 (2) – Oostenrijk – Nadine Beiler – The Secret Is Love:

Nadine Beiler uit Oostenrijk wordt 7e en plaatst zich voor de finale. Daar eindigt ze vervolgens slechts 18e vanaf de 18e plek. De fans en bookmakers weten haar finaleplaats juist te voorspellen. Opmerkelijk is dat Nadine in de finale (met een betere startpositie) de steun van televoters verliest, terwijl die haar in de halve finale nog hoog waardeerden.

2012 (1) – IJsland – Greta Salome & Jonsi – Never forget:

Never forget is goed genoeg om achtste te eindigen. In de finale heeft het lied startplek 7 en eindigt het twintigste. Het lied weet dan bij zowel de jury als de televoting geen hoge ogen meer te gooien. Bookmakers voorspelden IJsland in de finale.

2012 (2) – VJR Macedonië – Kaliopi – Crno i Belo:

In deze halve finale is het VJR Macedonië dat vanaf een 2e startplek weet door te dringen naar de finale. Bij de televoters eindigt Kaliopi 8e en bij de jury 9e. Weinig verschil dus. In de finale eindigt ze vanaf startplek 22 op een 13e plaats.

2013 (1) – Estland – Birgit – Et uus saaks Alguuse:

De Estse Ballad is in de halve finale nog goed genoeg om zich nipt te kwalificeren, maar in de finale kan Birgit vanaf de zevende startplek geen potten breken. Televoters zetten Estland in de halve finale op de 13e plaats en in de finale op de 2e. Haar finaleplaats werd door de fans goed voorspeld.

2013 (2) – San Marino – Valentino Monetta – Crisalide:

Fanfavoriet Valentino Monetta werd door diverse fans de finale in geprezen en voorspeld, maar het mag niet baten. Ze eindigt 11e met 47 punten. De televoters hadden haar net aan in de finale gelaten, maar de jury met een twaalfde plaats niet.

Statistiek

Niet elke bookmaker houdt zijn lijstjes van alle voorbije jaren goed bij. Het is daarom lastig om op basis van de beschikbare bronnen één duidelijke richtlijn te nemen. Onderstaande tabel laat nog wel zien hoe de voorspellingen in de Bigpoll van ESC Today zich verhouden tot de daadwerkelijke resultaten:

Fout voorspeld Goed voorspeld
Jaar Land Bigpoll In de finale? Jaar Land Bigpoll In de finale?
Eén halve finale 2004 Wit-Rusland Ja Nee 2006 Bulgarije Nee Nee
2005 Litouwen Ja Nee 2007 Israël Nee Nee
Wildcard-systeem 2008(2) Zweden Ja WC 2008(1) Israël Ja Ja
2009(1) Tsjechië Nee Nee
2009(2) Ierland Nee Nee
50% Vakjury 2010(1) Rusland Nee Ja 2010(2) Armenië Ja Ja
2011(1) Noorwegen Ja Nee 2011(2) Oostenrijk Ja Ja
2012(1) IJsland * Ja 2013(1) Estland Ja Ja
2012(2) VJR Macedonië * Ja
2013(2) San Marino Ja Nee

*Van 2012 zijn er geen Bigpoll resultaten te vinden.

Wie de fans als leidraad neemt, kan dus concluderen dat vier keer een mogelijke finalist vanaf startplek twee gesneuveld is. Het ging daarbij dan wel steeds om borderliners of typische ‘fan favourites’. Grote kanshebbers zijn nooit gesneuveld vanaf plek twee, en bovenstaande verhalen nuanceren het beeld van de tabel enigszins.

Een andere interessante graadmeter om de kwaliteit van de liedjes te meten, is hun prestaties in de finale (vanaf een andere startpositie). Onderstaande tabel geeft daarvan een overzicht:

Jaar Land Eindklassering Halve finale Eindklassering Finale
2008 (1) Israël 5/19 9/25
2010 (1) Rusland 7/17 11/25
2010 (2) Armenië 6/17 7/25
2011 (2) Oostenrijk 7/19 18/25
2012 (1) IJsland 8/18 19/26
2012 (2) VJR Macedonië 9/18 13/26
2013 (1) Estland 10/16 20/26

Deze tabel laat tenminste één opvallende trend zien: in een meerderheid van de gevallen scoren de liedjes in de finale beduidend slechter vanaf een andere startpositie. En dat terwijl die nieuwe startplek geacht wordt gunstiger te zijn dan de vervloekte tweede startplaats. De meest logische verklaring is de verhoogde concurrentie in de finale, waaraan meer liedjes meedoen en waarin het kaf al van het koren gescheiden is.

Tot slot

Met een score van 8 op 16 zijn liedjes vanaf startplek twee per definitie niet kansloos. Tegelijkertijd sluiten deze cijfers de mogelijkheid niet uit dat liedjes in bepaalde gevallen nadeel van hun startplaats hebben ondervonden. Om meer zekerheid te creëren gaan we volgende week dieper op de details in: we bekijken dan de mogelijke invloed van het eerste lied van de show op de kansen van lied nummer twee. Ook beoordelen we het beleid van de EBU: hebben de nieuwe maatregelen effect gehad?


4 Comments


  1. // Reply

    Interessante analyse. Het geeft aan dat de ‘position of death’ ietwat overdreven wordt. Maar aan de andere kant, moet je ook niet doen alsof er geen enkele relatie tussen startpositie, hoeveelheid deelnemers in de semi en uiteindelijke kwalificaties is.

    Je moet in de analyse wel meenemen hoeveel % van de liedjes dat jaar zich kwalificeerden voor de finale.

    In 2004 waren dat er slechts 10 van de 27 (dat is bijna 1 op de 3)
    In 2013 in semi 1 maar liefst 10 van de 16 (dat is bijna 2 op de 3)
    Dat is een nogal wezenlijk verschil.

    In een wedstrijd met meer dan 20 kun je gerust stellen dat een 2e (maar ook 3e, 4e plek) behoorlijk kansloos is, tenzij je een kennelijk echt goede bijdrage hebt (Israel 2008) of veel vrienden of diaspora (Armenië 2010, Rusland 2010) of een combinatie van beide (Macedonië 2012).

    Ben me bewust dat een kwalificatie als ‘goede bijdrage’ en ‘vrienden’ subjectief zijn.

    Beste oplossing is natuurlijk om elk jaar het beste van het beste in te sturen als je wilt winnen. Immers je doet toch niet mee om 18e in de finale te worden maar toch minimaal in de top 5 te eindigen. Wie dat wil, moet zijn uiterste best doen. Dat maakt een competitie nou juist zo leuk.

    Het is niet voor niets dat alle artiesten dit jaar blij waren als zij het tweede deel van de finale lootten in plaats van bij de eerste 13.


  2. // Reply

    Overigens, maar dat heeft slechts zijdelings met dit onderwerp te maken. Ik heb achteraf geen enkele omroep horen klagen over de door de SVT bepaalde startvolgorde. Niet bij de halve finale, niet bij de finale. Ik ga er dus vanuit dat de EBU dat experiment in ieder geval als geslaagd beschouwd.


  3. // Reply

    In dit onderzoek is veel tijd gestoken door Hendrik en hiervoor mijn complimenten . Maar ik vaststellen dat dit onderzoek totaal niet klopt qua conclusie en onderzoek vergelijking . De cijfertjes zijn mooi opgeteld etc etc, dus dat klopt wel. Maar voor een algemeen beeld zou je elke plaats moeten bekijken beoordelen. Daar zou een % uit moeten komen en dan een algemeen overzicht cq klassement. Dus bv start volgorde 1 heeft een 66% kans en 2 55% enz enz. Waar ik tevens ook aan denk zou kunnen zijn ( met name zeg ik kunnen anders krijg ik de echte (die hard denkende sf fans die denken dat alles eerlijk verloopt ) op me dak. Of bv de balkan landen wel beter scoren als ze op de 2e spot komen ipv noord Europese landen. Maar goed al met al valt en staat het toch wel bij een goed liedje ( en dat geld helemaal voor ned)
    Zag ik gisteren trouwens niet 5 vrouwen die een concert aankondigde alla de “toppers” die evt naar het sf kunnen gaan aankomend jaar HINT HINT


  4. // Reply

    @Hebbuzz, in de voorronde van 2004 deden niet 27 landen mee maar 22, de semi van 2007 was met 28 landen de grootste semi…

    Helaas kan ik op dit moment geen link vinden van een onderzoek die ik ooit gelezen heb over de startposities, maar als je alle punten van alle startposities van alle jaren bij elkaar optelt kwam daaruit naar voren dat toch vooral de begin startposities en met name startpositie 2 maar ook startposities 5 en 7 kwamen er niet goed uit in zulke mate dat het bijna niet op toevalligheid kon berusten.

    Er heeft ook nog nooit een nummer vanaf de 2e plaatst het ESF gewonnen, wat op zich ook opvallend is in zoveel jaren, wel werd meteen het aller eerste JESF gewonnen door de nr. 2…

    Overigens was er nog een startpositie waarvan geen enkele nummer heeft gewonnen, ik dacht dat dat de 5e startpositie was…

    T onderzoek stond destijds op de kolumbus site, de conclusie van dat onderzoek staat er nog wel:
    THE DOOMED SONG

    A MAN who sings in RUMANIAN and who performs SECOND or SEVENTH

    http://www.kolumbus.fi/jarpen/dream.htm

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *