Steef’s Opinie • Elke sport z’n zondebok

Azerbeidzjan is de nieuwe voetveeg van Songfestival-fanpers. Maar de Azeri zijn slechts het meest recente voorbeeld in een lange lijst zondebokken. Het Songfestival heeft, net als vele andere sporten, een rijke recente historie van complottheorieën en onderbuikgevoelens. • Door: Steef van Gorkum •

Elke sport heeft z’n bad guy. Je weet wel, die ene atleet of dat ene team waarvan iedereen het erover eens is: die verdient het niet. In voetbal zijn het de Portugezen – of elk clubteam dat gecoacht wordt door José Mourinho. En in tennis hadden we John “You cannot be serious” McEnroe. Tegenwoordig lachen we om hem, maar destijds was het not done om voor de Amerikaan te juichen.

Het beste voorbeeld komt echter uit het wielrennen. De Duitser Jan Ullrich was daar jarenlang de gebeten hond. Voor wielerfans stond het immers al vóór zijn veroordeling vast dat Der Jan doping gebruikt had. In de tweestrijd tussen Ullrich en Armstrong werd het daarom bijna als immoreel beschouwd om Ullrich te steunen: Armstrong was de schone held. Inmiddels weten we beter.

Ook op het Songfestival hebben we een algemeen geaccepteerde voetveeg: Azerbeidzjan. En ook op het Songfestival gaat het over vermeend vals spel. Met die vergelijking suggereer ik niet dat de ‘Armstrong van het Songfestival’ (Zweden?) regels gebroken zou hebben, in tegendeel. Het zou echter wel kunnen dat ook hier de toekomst uitwijst dat we te snel hebben geoordeeld. Het Songfestival heeft immers al een lange recente geschiedenis met zondebokken.

Lange tijd waren de Macedoniërs by far het minst gewaardeerde Eurovisieland. Macedonië werd immers een paar keer op rij tiende, waardoor ze de finale haalden met liedjes die in grote delen van West-Europa niet begrepen werden. Er deden dan ook al snel complottheorieën de ronde dat Macedonië precies genoeg ‘vrienden’ had om elk jaar precies hetzelfde resultaat te halen. Volgens deze theorie stonden de vriendjespunten tevoren al vast, ongeacht de inzending.

Het mag geen wonder heten dat statistiek deze theorieën naar het rijk der fabelen verwijst. Er was vooral sprake van Westerse jaloezie ten opzichte van het land dat steeds de finale haalde, terwijl anderen (Nederland) daar niet in slaagden. Toen het geluk van de Macedoniërs langzaam begon te keren, de kwaliteit van de inzendingen achteruit ging en daarmee ook de resultaten, verdween de antipathie als sneeuw voor de zon.

EmmyAl snel kreeg een ander onderbuikgevoel de overhand. Dit keer waren de Turken en Armenen de gebeten hond. Voor hen gold de zogenaamde ‘onschendbaarheidstheorie’: de rotsvaste overtuiging dat deze landen op zoveel diasporastemmen konden rekenen, dat ze per definitie niet KONDEN stranden in de halve finale. Hoewel deze theorie een fractie meer feitelijke basis kent dan de vriendjestheorie van Macedonië, bleek ook hier de werkelijkheid weerbarstig: in 2011 sneuvelden beide landen in één en dezelfde halve finale. De jaloezie nam af, zeker toen Turkije vorig jaar stopte met deelnemen.

Het nieuwe speeltje van de Songfestival-fanpers is dus Azerbeidzjan. Een land dat barst van talent, ambitie, en (laten we wel wezen) geld om jaar in jaar uit geweldige Songfestivaloptredens neer te zetten. Alle inzendingen van de Azeri sinds hun eerste deelname eindigden in de top tien; reden genoeg om ook voor dit land een diepe jaloezie te koesteren. En dus ontwikkelden fans de modieuze ‘omkooptheorie’.
(Wegens ruimtegebrek behandel ik de omkooptheorie hier niet uitgebreid. Voor wie niet bekend is met de inhoud ervan: lees deze column van Dennis van Eersel!)

Maar de realiteitszin is ten opzichte van de vorige zondebokken wel volledig zoekgeraakt. Immers is de ‘omkooptheorie’ vooralsnog gebaseerd op net zoveel feiten als het welbekende idee dat George W. Bush achter de aanslagen van 11 september zat. Je zou bijna hopen dat ook de Azeri eens de plank misslaan, en met een mindere inzending komen. Jaloezie zal er echter altijd blijven; als Azerbeidzjan in de halve finales sneuvelt, is het slechts de vraag wie de volgende zondebok wordt.


2 Comments


  1. // Reply

    Goed verhaal, ik kan mij nog herinneren dat in de jaren ’90 ook veel mensen in Nederland afhaakten vanwege de successen van Ierland en het Verenigd Koninkrijk. Toen was de taalregel oneerlijk en bood het die landen een oneerlijk voordeel.

    Ook zoiets, als nieuwe landen als Polen, Rusland en Servië voor het eerst succes boeken met een tweede plaats (of hoger) vindt iedereen in het Westen dat nog leuk. Maar als zij het structureel beter doen dan ons, dan begint de kinnesinne. Heb erg het gevoel dat dit bij Azerbeidzjan momenteel ook een sterke rol speelt.


  2. // Reply

    Ik denk dat steef zich echt bij het ESF moet houden. Zijn sportvergelijkingen slaan echt kant nog wal.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *