Tekst onder de Loep 2016 (4) • Servië

In ‘Tekst onder de loep’ neemt redacteur Hendrik Kramer van ••ESF Magazine•• in de aanloop naar het songfestival de teksten van diverse inzendingen onder handen. Doel is niet om te oordelen, maar om te analyseren. Door te benoemen wat je anders voor normaal aanneemt, komt misschien de diepere betekenis naar boven.

Vandaag in een speciale gastaflevering door Dave Boomkens:
SERVIË met ‘Goodbye (Shelter)’
Serbia 2016 Sanja Vucic ZAA

In de vierde aflevering van Tekst onder de loep van dit seizoen gaan we de Servische bijdrage analyseren. Een lied met een boodschap, want het nummer ‘Goodbye’ van Sanja Vučić ZAA gaat over huiselijk geweld. Lees de originele tekst hier en oordeel zelf. • Door: Dave Boomkens •

Zoek een schuilplek voor mijn hart

Huiselijk geweld: een ongrijpbaar en moeilijk probleem waar jaarlijks ongeveer 200.000 Nederlanders mee te maken hebben. Een deel van de slachtoffers durft geen stappen te ondernemen, omdat de band met de dader omgeven wordt door een gevoel van liefde en verbondenheid. Dat is waarom huiselijk geweld een insluiper is.

Het is misschien een zwaar onderwerp, toch vindt het thema met enige regelmaat een weg naar albums, hitlijsten en poppodia. Denk aan Christina Aguilera in de nummers I’m OK en Oh Mother, of aan de Roemeense superster Inna in Endless. Maar het allerbekendst is misschien wel de het-houdt-niet-op-niet-vanzelf-tune van Kirsten Schneider (ook bekend van tv-spotjes).

Een aantal jaar geleden werd het thema ook bezongen op het Songfestival. In 2014 vertolkte András Kállay-Saunders het indringende Running: een lied dat gaat over een meisje dat door haar vader wordt misbruikt. Telkens als zij hem hoort binnenkomen, probeert ze te vluchten en zich onzichtbaar te maken. Ze voelt zich alleen en roept om hulp, maar niemand lijkt om haar te geven. Volgens zanger Kállay-Saunders komt het gelukkig wel goed: I can see the angels standing by your side.

Dit jaar geen kindermisbruik, maar een lied over geweld in de relationele sfeer. De 23-jarige zangeres Sanja Vučić uit Servië zingt met Goodbye (Shelter) over de destructieve kant van de liefde.

Ik wens dat ik het zou kunnen stoppen, ik hoop dat ik zou kunnen vechten,
Maar er is niets dat ik kan doen,
Ik dacht dat we voor elkaar bestemd waren,
Oh, ik wens dat ik beter had geweten.
Ik heb zo vaak voor dwaas gespeeld dat ik het niet eens meer kan tellen.

De titel Goodbye (Shelter) kan letterlijk vertaald worden als ‘Vaarwel (schuilplek)’ en is daarmee op verschillende manieren te begrijpen. Optie één: zangeres Sanja Vučić zegt definitief gedag tegen de geliefde die haar mentaal en fysiek in z’n greep heeft en is onderweg naar een plek om te schuilen. Optie twee: de zangeres is zo loyaal naar haar partner toe dat zij geen stappen durft én wil nemen. Ondanks het geweld blijft liefde de boventoon voeren waardoor het erop lijkt dat juist de psychologische kwelling een plek om te schuilen is geworden. Er lijkt sprake van een emotionele tweespalt.

In dit deel van het lied geeft zangeres Sanja eveneens aan de tel te zijn kwijtgeraakt. Hoewel zij keer op keer op bedrogen uitkomt, is het toch de liefde die aan het langste eind trekt.

Elke keer als ik afscheid neem,
Probeer je mij aan jouw zijde te houden,
Moet ik vechten om uit je handen te blijven,
En beschutting tegen de pijn vinden,

Iedere keer als jij jouw leugens vertelt,
Verstop ik mij en sluit mijn ogen,
Zal ik je mijn wereld niet laten verscheuren,
En moet ik een schuilplek voor mijn hart vinden.

Ook hier weer de worsteling tussen het vluchten (‘en beschutting tegen de pijn vinden’) en het blijven (‘en moet ik een schuilplek voor mijn hart vinden’). In het eerste stukje klinkt zangeres Sanja overtuigend en lijkt ze écht uit zijn leven te willen rennen. Voor mijn gevoel zwakt het tweede deel dit verlangen af: er wordt immers gesteld dat ze zich wil verstoppen. En dat maakt het tijdelijk. Sanja zou zo weer binnen kunnen lopen om vervolgens tegen ‘m aan te kruipen.

Ik dacht dat het pijn zou doen,
Ik dacht dat het liefde was,
Ik stak mijn handen omhoog, maar niet om over te geven,
Heb niet meer nodig wat mij weigert te dienen.
Ik lik mijn wonden zo vaak waardoor ik kan blijven vechten

Dit stukje blinkt uit in zorgvuldig gekozen tegenspraak: de pijn en de liefde en de overgave en het niet dienstbaar willen zijn.

(Oh… oh…)
Iedere keer als ik afscheid neem,
(Oh… oh…)
Liefste, blijf deze keer weg.

Elke keer als ik afscheid neem,
Probeer je mij aan jouw zijde te houden,
Moet ik vechten om uit je handen te blijven,
En beschutting tegen de pijn vinden,

Iedere keer… (Iedere keer dat je jouw leugens vertelt)
(Verstop ik mij en sluit mijn ogen)
Zal ik je mijn wereld niet laten verscheuren,
En moet ik een schuilplek voor mijn hart vinden.

Gaandeweg het lied kom je er steeds meer achter dat Goodbye (Shelter) over psychisch geweld gaat. Het belangrijkste verschil tussen psychisch geweld en een gewone ruzie is dat de relatie in het geval van psychisch geweld structureel ongelijkwaardig is. In dit geval is de partner van Sanja autoritair. Schelden, vernederen en regelmatig horen dat je niets waard bent. Met dat soort dingen wordt de zangeres geconfronteerd. Er lijkt sprake van een isolement, afhankelijkheid van de dader, en die plek om te schuilen? Die lijkt verder weg dan ooit…

De tekst van ‘Goodbye’ is geschreven door Ivana Peters. LEES HEM HIER TERUG.

VOOR EERDERE BIJDRAGES IN DE RUBRIEK ‘TEKST ONDER DE LOEP’ KLIK HIER


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *