Vägen till Malmö (3) • Du är från söder

Välkommen till Sverige! Duizenden Songfestivalfans reizen in mei af naar Malmö. En niemand weet beter wat hen daar te wachten staat dan Hendrik Kramer, student Scandinavistiek en erkend Zwedenliefhebber. Met wat geschiedenis, gewoonten & gebruiken, een paar handige zinnetjes en een bijpassend lied stelt hij om de woensdag een stukje Zweden aan je voor. Ga goed voorbereid op weg naar Malmö! Deze week is het thema ‘Malmö zelf’. • Door: Hendrik Kramer •

In deze aflevering duiken we in de geschiedenis van songfestivalstad Mälmo. Voor de tweede keer in de Eurovisiegeschiedenis heeft deze stad de eer om het songfestival te organiseren. Wat is Malmö voor een stad? Is het een Zweedse stad of heeft ze toch meer weg van Denemarken? Wat is er te zien en wat voor taaltje spreken ze er eigenlijk?

Historie

Sontbrug eurovision.tvDe Zweedse omroep besloot al vrij snel om Malmö aan te wijzen als place to be in Mei. Malmö is de op twee na grootste stad in Zweden. Het moet alleen Stockholm en Götenburg voor laten gaan. Malmö is de meest zuidelijk gelegen stad van Zweden en ligt in de streek Skåne, een gebied dat jarenlang Deens grondgebied geweest is. Malmö is via een hele mooie en lange brug, de Sontbrug, verbonden met de Deense hoofdstad Kopenhagen. De stad heeft een vliegveld en is ook per boot goed te bereiken.

Al in de 12e eeuw werd er melding gemaakt van Malmö. De stad behoorde toen nog tot Denemarken. Door zijn gunstige ligging aan het water en omdat de stad als handelscentrum fungeerde tussen Kopenhagen en Lund (waar de grootste kathedraal van Scandinavië staat en de aartsbischop zetelde) maakte de stad in de eeuwen daarna een grote groei door. In de 17e eeuw kwam het gebied in Zweedse handen na de vrede van Roskilde. Helaas was dit voor veel mensen slechts een theoretische vrede want het inwonertal van de stad daalde van 2300 naar 1500 inwoners in 1727. Nadat besloten werd om een grote haven te laten bouwen maakte de stad echter opnieuw een grote groei door en in 1800 had ze 38000 inwoners.

Malmö was een van de grootste scheepsbouwers ter wereld en een centrum voor textielfabrieken. In de 19e en de 20e eeuw bleef de stad groeien. In de jaren ‘70 en ‘80 trof de economische crisis de Zweedse industriestad hard. Veel mensen verloren hun baan en vertrokken uit Malmö. Midden jaren ‘90 hervond de stad zichzelf door zich meer toe te leggen op kennis en cultuur. Er werd een nieuwe universiteit gebouwd en de failliete werkplaatsen van de eens zo belangrijke scheepsbouwers vonden een nieuwe bestemming. Ook begon men toen met de bouw van de Sontbrug die meer dan 8km lang is.

Het Centrum

Malmö mag dan op papier een Zweedse stad heten, maar als je geblinddoekt gedropt zou worden in het centrum zou je, als je luistert naar de taal, denken dat je in Denemarken bent. Het Zweeds wat daar gesproken wordt is namelijk niet het standaard Zweeds zoals je het hoort op radio en televisie. In Malmö spreekt men een Zweeds dialect dat sterk onder invloed staat van het Deens. Dit kun je horen doordat het veel minder zangerig klinkt dan het normale Zweeds; veel woorden worden ingeslikt. Zweeds, maar dan op een Deense manier uitgesproken.

In Malmö is genoeg te zien, maar ga in elk geval naar Malmo Slottet, het best bewaarde renaissanceslot van Zweden. Net als Nederland is Zweden ook een fietsland, maar je bent wel verplicht een helm te dragen en het is er natuurlijk niet zo plat als bij ons. Het is leuk om een dag een fiets te huren en Malmö per fiets te verkennen, maar mocht je daar geen trek in hebben; het OV is er prima. Gamla Väster is de historische kern van de stad, hier vind je Lilla Torg en veel gezellige kleine boetiekjes en kroegjes.

Handige zinnen

Weet u waar ik fietsen kan huren?    Vet du var jag kan hyra (hieraaa) cycklar (sieklar)?

Hoe laat sluit deze winkel?                Hur dags när stänger affären?

Hoe kom ik snel bij het station?        Kan du säga mig hur jag kommer till stationen (stagoenen) så snart som möjligt (meujliet)?

Wat kost het huren van een fiets?     Vad är priset(prieset) för att hyra en cyckel/två cycklar?

Kan ik met pinpas betalen/contant?   Kan jag betala med kort (koert)/med contanter?

Weet u een leuk restaurant?               Vet du någon bra restaurang här?

Sorry, ik begrijp u niet zo goed.        Ursäkta mig, men jag förstår dig inte så bra.

Ik kom uit Nederland.                       Jag kommer från Nederländerna.

Kunt u dat nog een keer herhalen?    Kan du säga det en gång till?

Lied van de week

Dit keer heb ik gekozen voor een liedje uit de Dansk Melodi Grand Prix van vorig jaar, waar de Zweed Patrik Isaksson een duet zong met de Deense Christian Brøns. Zo kun je een beetje het verschil tussen het Deens en Zweeds horen. Het refrein is overigens in het Zweeds gezongen. Het lied heet ‘Venter’, dat is het Deense woord voor ‘Wachten’.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *