Wennen aan Wenen (2) • Oostenrijkse taal en cultuur

In dit deel van de reeks duiken we wat dieper in de Oostenrijkse taal en cultuur. We lichten een paar opvallende tradities toe en nemen een kijkje in de Oostenrijke keuken. We sluiten af met enkele Oostenrijkers die we nooit meer zullen vergeten.. • Door: Hendrik Kramer •

Taal
Zoals wel bekend: Duits is in het hele land de officiële taal en wordt door het grootste deel van de bevolking gesproken (88,6%). Voor ons is Duits een relatief makkelijke taal. Met een beetje mazzel heb je die taal nog op school geleerd en is er wat blijven hangen – en anders kun je altijd nog een gokje wagen met verbasterde Nederlandse woorden.

Minderheidstalen in Oostenrijk zijn Turks, Servisch en Kroatisch. Het Kroatisch en het Hongaars zijn naast het Duits officiële talen in de provincie Burgenland, en in Karinthie wordt ook Sloveens gesproken. Het Oostenrijks Duits is wel anders dan het officiële Duits zoals dat bij ons op school geleerd wordt.

Oostenrijks-Duits
Het Oostenrijks-Duits kent woorden uit het Hongaars, Boheems, Jiddisch, Sloveens en Kroatisch. Hieronder enkele woorden die er in het Oostenrijks anders uitzien dan in het Duits.

Oostenrijks: Ausrasten vs. Duits: Ausruhen
Oostenrijks: Bim vs. Duits: Straßenbahn
Oostenrijks: Marmelade vs. Duits: Konfitüre
Oostenrijks: Salon vs. Duits: Wohnzimmer

In het Oostenrijks gebruikt men andere gewichtsaanduidingen. Zo gebruiken ze niet het woord “ons” voor 100 gram, maar bestellen ze tien deka. Een deka is tien gram. Ook de manier van tijdsaanduiding en het grammaticaal vervoegen van getallen gaat anders dan in het Duits. De woordgeslachten zijn ook niet altijd hetzelfde en men gebruikt in vaste uitdrukkingen soms andere voorzetsels.

De Oostenrijkse keuken
Wie ruim de tijd neemt om naast het Songfestival ook van typisch Oostenrijks eten te genieten, moet de volgende zaken zeker niet overslaan:

• Weense Snijder. Een typisch vloerbrood. Voordat het brood in de oven gaat, worden er met een scherp mesje ondiepe, schuine sneden aangebracht. Daardoor ontstaan er tijdens het bakken mooie brede strepen.
• Brettljause. Een hartig tussendoortje. Brettljause is een broodmaaltijd met worst of ham, koud varkensvlees, mierikswortel, kaas en augurken geserveerd op een houten plank.
• Mozartkugel. Deze bonbon die in 1890 in Salzburg is bedacht bevat een kern van pistachenoten en marsepein met daaromheen noga van hazelnoot, amandelen en groene pistache en een buitenkant van marsepein.
• Sachertorte. Dit is een chocoladecake gevuld met abrikozenmarmelade en bedekt met een dikke laag chocoladeglazuur.

Genoeg lekkers dus en dan zouden we nog bijna vergeten dat de Wienerschnitzel (de naam zegt het al!) hier ook nog vandaan komt! En mijn hardwerkende teamgenoten kan ik ook geruststellen: de gemeente Wenen kent maar liefst acht Subway vestigingen.

Tradities
Tot slot nog een rijtje Oostenrijkse tradities, voor de liefhebber van trivia. Je zult ze vast niet allemaal in Wenen tegenkomen, maar ik vond ze zeker noemenswaardig:

Almatrieb
In de Kitzbüheler Alpen kent men de zogenaamde traditie van de almatrieb. Hierbij worden de koeien prachtig versierd en lopen ze van de almen terug naar de stal. Daar wordt vervolgens almkaas gemaakt die door de bevolking op het feest van de almatrieb genuttigd wordt. Het feest is vooral een dankfeest. Men is dankbaar dat de koeien weer veilig en wel van de almen in de stal terecht zijn gekomen.

Fasnachten
Een ander opmerkelijk fenomeen is de Fasnacht in Tirol. Hierbij lopen de inwoners versierd in een optocht. Vaak dragen ze daarbij houten maskers en zijn er houtsnijwerken van heksen, beren en wolven te zien. Er zijn verschillende fasnacht tradities door het hele land. Ze draaien elk om andere hoofdfiguren.

Klederdracht
De Tracht wordt geaccepteerd als formele kledij. De kleren worden gemaakt van eersteklas linnen en wol, en kunnen overal worden gedragen, zelfs tijdens een bal in de Weense Opera. De vervaardiging ervan is een bedrijfstak op zich. De mannen dragen een groen loden jasje en Lederhosen, de vrouwen een Dirndl-jurk.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *